شکستگیهای استخوانی یکی از مشکلات شایع در بین افراد بهویژه در تصادفات، سقوطها و ضربات مستقیم به نواحی مختلف بدن است. شکستگی کالیس و شکستگی ساعد، از جمله آسیبهایی هستند که معمولاً در ناحیه مچ و ساعد دست رخ میدهند و میتوانند تأثیرات چشمگیری بر کیفیت زندگی فرد بگذارند. هر دو این نوع شکستگیها نیاز به درمان فوری و مراقبتهای ویژه دارند، اما پروسه درمانی، مدت زمان بهبودی و همچنین نیاز به فیزیوتراپی در هر یک از این دو متفاوت است. در این مقاله از مرکز فیزیوتراپی فردین، به بررسی تفاوتهای شکستگی کالیس و ساعد و نقش فیزیوتراپی در درمان این نوع شکستگیها پرداخته میشود. همچنین، زمان مناسب شروع فیزیوتراپی پس از جراحی در این آسیبها بررسی خواهد شد.
آشنایی با شکستگی کالیس
شکستگی کالیس یکی از انواع شکستگیهای استخوان رادیوس در ناحیه مچ دست است که معمولاً در اثر سقوط به دست بهصورت باز یا بسته اتفاق میافتد. این شکستگی در ناحیهای به نام «کالیس» محل اتصال استخوان رادیوس به مچ رخ میدهد و معمولاً در میان افراد مسن بهویژه خانمها رایجتر است. شکستگی کالیس معمولاً بهصورت شکستگی بههمریخته یا ناپایدار اتفاق میافتد، بهویژه در افرادی که به دلیل پوکی استخوان دچار ضعیف شدن استخوانها هستند.
آشنایی با شکستگی ساعد
شکستگی ساعد بهویژه شکستگیهای استخوانهای رادیوس و اولنا در ناحیه ساعد رخ میدهد که میتواند ناشی از ضربات شدید یا تصادفات باشد. در این نوع شکستگی، علاوه بر آسیب به استخوان، ممکن است آسیبهایی به بافتهای نرم اطراف آن نیز وارد شود. شکستگی ساعد ممکن است شامل شکستگیهای ساده یا پیچیده باشد و در برخی موارد نیاز به جراحی برای بازگرداندن استخوان به موقعیت مناسب دارد.
مقایسه شکستگی کالیس و ساعد
هرچند که شکستگی کالیس و ساعد در نواحی مختلفی از دست اتفاق میافتند، اما تفاوتهای مهمی در نحوه درمان و نیاز به فیزیوتراپی دارند:
1.محل شکستگی
- شکستگی کالیس در ناحیه مچ دست (انتهای استخوان رادیوس) اتفاق میافتد.
- شکستگی ساعد به طور معمول در استخوانهای رادیوس یا اولنا در ناحیه ساعد رخ میدهد.
2. دلایل آسیب
- شکستگی کالیس معمولاً به دلیل سقوط بر روی دست باز یا ضربه به مچ دست اتفاق میافتد.
- شکستگی ساعد بیشتر در اثر ضربات مستقیم یا تصادفات شدید اتفاق میافتد.
3. زمان بهبودی
زمان بهبودی در شکستگی کالیس معمولاً سریعتر است و در بسیاری از موارد، درمان غیرجراحی نیز ممکن است. اما شکستگی ساعد بهویژه در شکستگیهای پیچیده نیاز به جراحی دارد و زمان بهبودی آن معمولاً طولانیتر است.
4.نیاز به جراحی
در شکستگی کالیس، جراحی معمولاً برای شکستگیهای ناپایدار یا بههمریخته انجام میشود. اما در شکستگی ساعد، در بیشتر موارد بهویژه در شکستگیهای شدید یا باز جراحی لازم است.
نقش فیزیوتراپی در درمان شکستگی کالیس و شکستگی ساعد
فیزیوتراپی یکی از بخشهای مهم درمان پس از شکستگیها است که میتواند روند بهبودی را تسریع کرده و از بروز مشکلات طولانیمدت جلوگیری کند. این روش درمانی بهویژه در مواردی که شکستگی به جراحی نیاز دارد، اهمیت پیدا میکند.
فیزیوتراپی پس از شکستگی کالیس
هدف فیزیوتراپی در شکستگی کالیس بهبود دامنه حرکتی مچ دست و کاهش خشکی مفاصل است. تمرینات کششی و تقویتی به بیمار کمک میکند تا به تدریج توانایی حرکت دست و مچ را باز یابد.
پس از جراحی یا ثابتسازی شکستگی با گچ، معمولاً 2 تا 3 هفته بعد فیزیوتراپی شروع میشود در این مرحله، فیزیوتراپ تمرینات اولیه برای کاهش التهاب و شروع حرکتهای جزئی را آغاز میکند. . فرایند فیزیوتراپی برای شکستگی کالیس و ساعد بستگی به شرایط خاص بیمار و نوع جراحی دارد.
فیزیوتراپی پس از شکستگی ساعد
بازگرداندن قدرت و دامنه حرکتی کامل به ناحیه ساعد و مچ دست از اهداف اصلی فیزیوتراپی است. تمرینات برای تقویت عضلات ساعد و مفاصل اطراف آن شامل استفاده از وزنههای سبک، کشهای مقاومتی و تمرینات خاص برای بازسازی قدرت عضلات هستند.
در شکستگی ساعد، فیزیوتراپی معمولاً حدود 4 تا 6 هفته پس از جراحی آغاز میشود. در این مدت، اجازه داده میشود تا استخوانها جوش بخورند و بیمار با مشورت پزشک شروع به انجام تمرینات فیزیوتراپی کند. شروع زودهنگام ممکن است خطر آسیب مجدد به استخوانها و مفاصل را افزایش دهد.
مراحل فیزیوتراپی در درمان شکستگی کالیس یا ساعد
فیزیوتراپی برای هر دو نوع شکستگی معمولاً به سه مرحله تقسیم میشود:
مرحله اول: کاهش درد و التهاب:
در این مرحله، هدف اصلی کاهش التهاب و تسکین درد است. از تکنیکهای مختلف مانند استفاده از یخ، تحریکات الکتریکی (TENS)، ماساژ و حرکات کششی ملایم استفاده میشود.
مرحله دوم: بهبود دامنه حرکتی
پس از کاهش درد و التهاب، فیزیوتراپیستها تمرینات خاصی را برای بازگرداندن دامنه حرکتی به مفاصل آسیبدیده تجویز میکنند. این تمرینات ممکن است شامل کششهای فعال و غیرفعال باشد.
مرحله سوم: تقویت عضلات و بازسازی قدرت
در این مرحله، تمرکز بر تقویت عضلات اطراف مفاصل آسیبدیده است. استفاده از وزنههای سبک، کشهای مقاومتی و تمرینات خاص برای بازسازی قدرت عضلات و افزایش استقامت انجام میشود.
نتیجهگیری
شکستگی کالیس و ساعد، هرچند که هر دو در ناحیه دست اتفاق میافتند، تفاوتهای قابل توجهی از نظر درمان و نیاز به فیزیوتراپی دارند. فیزیوتراپی پس از جراحی این نوع شکستگیها نقش حیاتی در تسریع روند بهبودی، بازگرداندن دامنه حرکتی، تقویت عضلات و جلوگیری از عوارض بلندمدت دارد. شروع فیزیوتراپی معمولاً پس از 2 تا 3 هفته برای شکستگی کالیس و 4 تا 6 هفته برای شکستگی ساعد توصیه میشود. این زمانها باید با مشورت پزشک و فیزیوتراپیست تنظیم شوند تا از بروز مشکلات جدید جلوگیری گردد و بهبودی به شکل مؤثری پیش برود.
